برای شما بازدید کننده محترم این مقاله کامل را تهیه کرده ایم.

از پویایی میادین قدیم تا مرگ مجموعه های شهری امروزی

قسمتی از متن :

‏از ‏پویایی میادین قدیم تا مرگ مجموعه های شهری امروزی‏

‏حسنیه هروی ،‏مهدی میرزایی

‏1- عضو هیت علمی معماری دانشگاه آزاد واحد بیرجند ‏(hosniye.heravi93@gmail.com‏)‏

‏2- دانشجوی کارشناسی ارشد معماری دانشگاه آزاد واحد بیرجند(m.mirzai.memari@gmail.com‏)

‏

‏چکیده

‏بی کیفیتی فضاهای امروزی بسیاری از شهرهای کشورمان حاصل اجازه و تغییرات ناشی از ورود مولفه های بیگانه با هویت شهر می باشد . همانطور که میدانیم در عرصه شهری دو عامل فعالیت و کالبد بیشترین تاثیر را روی طراحی جداره و بافت شهری گذاشته است که پاسخ معمارانه و شهرسازانه به این دو مولفه در قالب فرمی و جهت رفع نیازهای شهری ومعماری همان خیابان ها و میادین هستند . با توجه به آنچه که گفته شد چهره شهرهای امروزه ما با گذر از دوره های مختلف تاریخی و معماری خواسته یا ناخواسته دچار تغییراتی گشته که میادین نیز از این تغییرات بی بهره نمانده اند .

‏میدان ها که در گذشته نقش نقطه مکث ، گره های تصمیم گیری و رفع احتیاجات روزمره ، نقاط تنفس شهری و عنصر نمادین شهری بوده اند امروزه با حذف بسیاری از فضاهای کاربردی روبرو شده که این از میان بردگی فضایی و کاربری به دنباله خود حذف بسیاری از الگو های رفتاری یک شهروند را به همراه داشته و در نهایت منجر به خلق شکافی میان میدان و مردم و شهرگشته است . در نتیجه آنچه که به وضوح مشاهده می گردد غیر کاربردی بودن میادین امروزی ، جایگزینی اشتباه فلکه به جای میدان و یا تبدیل شدن میادین به محلی صرفا برای پارک ماشین و دیگر مواردی از این قبیل است . در این مقاله سعی بر آن است تا با مروری اندک بر تاریخ میادین ایران و بررسی آنها به عنوان مرکز محلات ؛ نقص های میادین امروزی شناسایی و راه حل هایی در جهت برطرف کردن این نقوص ارائه گردد.

‏واژگان کلیدی :‏ ‏میدان‏ ،‏گره‏ ،‏ فلکه ،‏ ‏مرکز محلات‏ ،‏ ‏کالبد و بافت شهری‏

‏مقدمه

‏همه آنچه‏ ‏که امروز‏ه‏ تحت عنوان خاطره جمعی به یک شهروند شناسانده میشود نتیجه عملکرد مثبت یا منفی معماران و البته شهرسازان هر منطقه است . معضل ‏از آنجایی آغاز می‏ ‏گردد که با گذشت زمان و عبور از مراحل تاریخی جنس این خاطره ها عوض شده و رو به بی ارزشی سوق داده شده است . اگر پا را فراتر بنهیم و با کنکاشی بیشتر در این موضوع متوجه خواهیم شد که بی ارزشی خاطره های جمعی ریشه در بی معنایی عناصر شهری و در نهایت کالبد شهری دارد‏ . با نگاهی کوتاه متوجه می‏ ‏شویم که رفته رفته طراحی رو به بیراهه رفته و به جای در نظر گرفتن مفاهیم پایه و نیازهای شهری و شهروندی به خلق ‏فضاهای ساخته شده و بدون فکر‏گرایش پیدا نموده است . میدان ها و گره های شهری نیز از این امر مستثنی نبوده است ‏. میادین ما که زمانی ‏مکان آمد و شد شهری‏ بوده و ‏در ‏تعاملات اجتماعی - تاریخی شهری تاثیرشگرفی داشته اند امروزه به گره ها و فلکه هایی خلاصه گشته که جز مسیر گردش ماشین عملکرد دیگری ندار‏ن‏د .

‏ ‏تامل در تاریخ و بررسی سیر تغییرات فرم و عملکرد میدان ، بیانگر آن بوده که همواره فضاهای شهری مبین آثار یک تمدن و یا جامعه بوده و می‏ ‏بایست کلیت عوامل دخیل در این تغییرات از جمله سیاست ، صنعت ، اجتماع و مواردی از این دست مورد بررسی واقع گردند . باتوجه به این نکته یکی از مهمترین اتفاقات تاریخی اثر گذار روی چهره شهری وقوع انقلاب صنعتی در اروپاست که در ایران با دوره قاجار مقارن می‏ ‏باشد . مهمترین دستاورد این دگرگونی ‏(انقلاب صنعت‏ی) ماشین بود که با‏ ‏ورود خود نابودی فضاهای شهری را به ارمغان آورد .‏ ورود اتومبیل شرایط جدیدی را بر شهرها حکم فرما نمود ‏، ‏خیابانهایی تازه احداث گشت و فضا برای عابرین پیاده تنگ تر شده و واژه نا امنی به ادبیات عبور از خیابان یا میادین اضافه گشت .عملکردی که تا ان دوره میادین شهری داشتند به دیگر عرصه ها واگذار شد . ایران نیز از این سلطه اتومبیل بر فضای شهری بی نصیب نماند و دستخوش تغییرات عمده ای ‏گشت از جمله احداث خیابان های سراسری ، نادیده گرفتن بافت فضایی و دگرگونی شرایط اجتماعی ، اقتصادی و ... . در این میان احداث پی در پی خیابان ها گشودگی های تازه ای را بوجود آورد که « فلکه » نام گرفت . دایره ای در وسز این گشودگی ها و ایجاد پوشش گیاهی و آب نما ، سپس فوار‏ه و بعد از آن مهم و غیر مهم ش‏دن این عناصر با نصب مجسمه شاهان‏ . عملکرد موثر این گشودگی ها حرکت اتومبیل بوده و آ‏نچه مطرح نبود حضور انسان و مفاهی‏م عمیق نهفته در فضاهای عمومی شهری بود .‏ در بسیاری از شهرها احداث معابر جدید به ستون فقرات شهرها (بازار) و فضاهای اصلی مرتبط با آن صدماتی جدی وارد آورد و درهم ریزی یا کمرنگ شدن اهمیت و مفهوم اهمیت و مفهوم عمومی و خصوصی در فضایابی شهری علاوه بر میدان های اصلی شهرها ، میادین محلی را نیز تدریجا از محتوای عمیق خود خالی کرد .

‏ هدف از این پژوهش بازنگری میادین امروزی و یافتن مولفه های فراموش شده یا حذف شده از این عناصر شهری در جهت احیای نقش میدان ها در رفع نیاز شهروندان و پاسخگویی به فعالیت های روزمره شهری می باشد‏.

تصاویری از چند صفحه نخست فایل :

توجه فرمایید بدلیل تهیه ی تصویر با نرم افزار های خارجی متن نمایش داده شده در تصاویر ممکن است دارای اشکالاتی در نمایش برخی حروف باشد که در فایل اصلی بدون مشکل است