اسامی مشتق و مرکب - word (..docx) - فلسفه -

قسمتی از متن :

 

1

‏ساختمان واژه های مشتق/مرکب/مشتق مرکب

‏1‏-اسم ساده :اسمی که فقط ازیک جزء معنادارساخته شده باشد:گوسفند ، اسفندیار ، خانه ،فرهنگ .

‏2-اسم غیرساده :اسمی که بیش ازیک جزءمعنا داردارد ومی توانیم آن هارابه دویا چندبخش تقسیم کنیم:کتاب خانه‏ ‏ ، قلم تراش ، کارکرد .

‏اسم غیر ساده نیز به سه نوع تقسم می شود : 1-اسم مشتق 2- اسم مرکّب 3- اسم مشتق ‏–‏ مرکّب

‏1-اسم مشتق :اسمی که درساختمان آن یک جزءمعنادار ویک جزء معناساز(معنی را عوض کند)وجودداشته باشد

‏در کلمات مشتق اگر جزء بی معنی قبل از جزء معنی دار باشد ، پیشوند و اگر بعد از آن باشد پسوند نامیده می شود . در زیر به مهم ترین پیشوند ها و پسوند ها ی مشتق ساز اشاره می شود .

‏ ‏مهم ترین پیشوند ها ی مشتق ساز :

‏       ‏ با + اسم = صفت ؛ مثال : باادب

‏      ‏ بی + اسم = صفت ؛ مثال : بی درد

‏      ‏ نا + صفت = صفت ؛ مثال : نادرست

‏      ‏ نا + اسم = صفت ؛ مثال : ناسپاس

‏      ‏ نا + بن فعل = صفت ؛ مثال : نادان

‏     ‏ ن+بن فعل =صفت؛ مثال:نشکن / نسوز

‏      ‏ هم + اسم = صفت ؛ مثال : هم کلاس

‏مهم ترین پسوند های مشتق ساز :

‏     ‏ اسم + ی = صفت ؛ تهرانی ، ماندنی ، خانگی‏ ‏ ( "ی" نکره مشتق ساز نیست . مثل : مردی و ... )

‏     ‏ صفت + ی = اسم ؛ خوبی ، درستی ، آلودگی و...

‏     ‏ اسم + ی = اسم ( اسم حرفه یا مکان شغل ) ؛ خیاطی ، قصابی و...

‏     ‏ اسم + گر = اسم ( صفت شغلی ) ؛ آهنگر ، کوزه گر و...

‏      ‏ اسم + گری = اسم ؛ وحشی گری و...

‏     ‏ اسم یا صفت + یت = اسم ؛ مرجعیت ، آدمیت و...

‏   ‏ بن ماضی+ ار= اسم ؛ کردگار،گفتارو..

‏     ‏ بن ماضی + ه / ـه = صفت مفعولی ؛ خورده ، شنیده و....

‏نکته: باید توجّه داشت که اگر این ( ه ) جزء ساختمان فعل نباشد تکواژ اشتقاقی خواهد بود یعنی مشتق می سازد . او دید ه ی روشنی دارد ( ه ) و ند مشتق ساز نیست چون جزء خود کلمه‏ ‏ است .

2

‏     ‏ بن مضارع + ه / ـه = اسم ؛ خنده ، گریه و...

‏     ‏ اسم + ه / ـه = اسم ؛ زباله ، زبانه و...

‏     ‏ صفت + ه / ـه = اسم ؛ زرده ،سفیده و..

‏     ‏ بن مضارع + ـِ ش = اسم ؛ بینش ، دانش و...

‏     ‏ بن مضارع + ان = صفت ؛ گریان ، خندان و ...

‏     ‏ اسم + انه = اسم ؛ صبحانه ، بیعانه و ..

‏     ‏ اسم + انه = صفت / قید ؛ عاقلانه ، محرمانه و ...

‏     ‏ صفت + انه = صفت / قید ؛ عاقلانه ، مخفیانه و ...

‏     ‏ صفت شمارشی + گانه = صفت ؛ دوگانه ، پنج گانه و ...

‏     ‏ بن مضارع + نده = صفت ؛ خورنده ، رونده و ...

‏     ‏ بن مضارع + ا = صفت ؛ جویا ؛ توانا

‏     ‏ بن فعل + گار = صفت ؛ آموزگار ، آفریدگار و ...

‏     ‏ اسم + چی = اسم ؛ تلفنچی ، پستچی و..

‏     ‏ اسم + بان = اسم ؛ باغبان ، دربان و ...

‏     ‏ اسم + دان = اسم ؛ نمکدان ، قلمدان و..

‏     ‏ اسم + ستان = اسم؛ گلستان,هنرستان و

‏     ‏ اسم + گاه = اسم؛ سحرگاه ، شامگاه و..

‏     ‏ اسم + زار = اسم ؛ لاله زار و ...

‏ 

‏   ‏ ‏  ‏اسم + یه =اسم / صفت؛ خیریه، نقلیه و.

‏     ‏ اسم + ـَ ک = اسم؛عروسک،شهرک و..

‏     ‏ صفت + ـَ ک =اسم؛زردک،سرخک و..

‏     ‏ اسم + چه = اسم ؛ دریاچه، و ..

‏     ‏ اسم + مند = صفت ؛ هنرمند و ...

‏     ‏ اسم + ور = صفت ؛ نامور ، ...

‏     ‏ اسم + ناک = صفت ؛ ترسناک و...

 

 

---

 

تصاویری از چند صفحه نخست فایل :

 

توجه فرمایید بدلیل تهیه ی تصویر با نرم افزار های خارجی متن نمایش داده شده در تصاویر ممکن است دارای اشکالاتی در نمایش برخی حروف باشد که در فایل اصلی بدون مشکل است