نام فایل : تركیب اتمسفر

فرمت : .docx

تعداد صفحه/اسلاید : 5

حجم : 3 مگابایت

●
تركیب اتمسفر :
اتمسفر یا جو زمین، مخلوطی از گازهای مختلف است كه تا ارتفاع ۹۰ كیلومتری از سطح زمین ازت ـ اكسیژن ـ آرگون ـ دی اكسیدكربن و بخار آب از نظر حجم ۹۹/۷۷ در صد آن را تشكیل می دهند. مشاهدات نشان می دهد كه تا ارتفاع ۵۰ كیلومتری نسبت اختلاط گازهای اتمسفری باستثناء بخار آب، به طور محسوس ثابت است. اتمسفر دارای جرمی برابر با ۱۰۱۴ ×۵/ ۶تن می باشد.
●
تغییرات اتمسفر:
▪
تغییرات با ارتفاع :
گازهای سبكتر (بویژه هیدروژن ـ هلیوم) اصولاً باید در اتمسفر فوقانی بسیار فراوان باشند. تغییرات اساسی وابسته به میزان دو گاز عمده غیر دائمی یعنی بخارآب و ازن می باشد.
▪
بخار آب :
هوا در بعضی نواحی تقریباً فاقد بخار آب و دربرخی نقاط تا ۴ درصد از نظر حجم خود دارای رطوبت است. ۹۰ درصد از بخار آب در پایین ترین قسمت اتمسفر حدود ۶ كیلومتری از سطح زمین قرار گرفته است.
▪
ازن : عمدتاً در ۱۵ تا ۳۵ كیلومتری از ضخامت اتمسفر، متمركز می شود. اشعه ماوراء بنفش كه لایه های فوقانی اتمسفر را منور می كند سبب تجزیه مولكول های اكسیژن در لایه های بین ۸۰ تا ۱۰۰ كیلومتر می گردد.
●
تغییرات در ارتباط با فصل و عرض جغرافیایی :
مقدار ازن در روی استوا كم و در عرض های فوق ۵۰ درجه شمالی بویژه در بهار بیشتر می شود. ازن ذخیره شده در طول «شب قطبی» سبب به وجود آمدن یك لایه غنی از آن در اوایل بهار می گردد. مقدار آب دقیقاً وابسته به حرارت است از این رو در عرض های پایین و تابستان ها بیشتر است ولی در بیابانهای مناطق حاره استثنا می باشد.
●
تغییرات با زمان : كمیت هایی از دی اكسیدكربن و ازن در اتمسفر ممكن است مربوط به تغییرات در طی دوره ایی طولانی باشد. دی اكسیدكربن به طور عمده بوسیله كنش ارگانیزم های زنده در زمین و دریا وارد اتمسفر می شود. از منابع كوچك دیگر فساد عناصر اورگانیك در خاك و اشتعال سوخت های فسیل می باشند افزایش میزان دی اكسیدكربن سبب می شود كه اتمسفر به مقدار زیاد، انرژی حاصل از خورشید را بگیرد. اگر تغییراتی در اشعه ماوراء بنفش خورشید رخ دهد در ارتباط با آن تغییراتی نیز ممكن است در میزان ازن حاصل آید زیرا ازن هم تابش خورشید و هم تشعشع زمینی را جذب می كند.
با توجه به پراكندگی دما، اتمسفر به لایه های زیر تقسیم می شود:
۱) تروپوسفر :
دارای ضخامتی حدود ۸ كیلومتر در قطب ها ۱۶ تا ۱۹ كیلومتر در مناطق استوایی است از خصوصیات عمده آن كاهش دما در جهت قائم تقریباً ۶ درجه سانتی گراد برای ۱۰۰۰ متر افزایش سرعت بادها با ارتفاع رطوبت قابل ملاحظه در سطوح پایین تر، و به طور كلی مجموعه پدیده های اتمسفری كه هوا نامیده می شود در این لایه قابل بررسی است.
۲) تروپوپوز : مرز انتقال خصوصیات اتمسفری را در مقیاس بزرگی از تلاطم و اختلاط را تشكیل می دهد. این لایه كم ژرفا در منطقه استوا نسبتاً مشخص شده است این مرز فوقانی تروپوسفر نسبت به فصول سال تغییر می كند.
۳) استراتوسفر : دومین لایه بزرگ اتمسفر كه بالای تروپوسفر و پایین مزوسفر قرار دارد. استراتوسفر نامیده می شود. افزایش تدریجی دما از ویژگی آن است یكی دیگر از ویژگی های استراتوسفر میزان نسبتاً زیاد گاز ازن به خصوص در اطراف لایه استراتوپوز است كه ضخامتی حدود ۱۶ تا ۳۰ كیلومتر در این لایه را تشكیل می دهد. و از نظر جلوگیری از اثرات مرگبار تابش های شدید ماوراء بنفش، وجود ازن بسیار موثر است. از طرف دیگر گاز ازن توأم با دی اكسیدكربن اثر بسزائی در پراكندگی عمودی دما دارد.
۴) استراتوپوز : این لایه از ارتفاع حدود ۵۰ كیلومتری شروع شده و منطقه انتقالی بین استراتوسفر و مزوسفر را تشكیل می دهد.
۵) مزوسفر :
در این لایه درجه حرارت به سرعت كاهش می یابد بطوریكه در ارتفاع ۸۰ كیلومتری میزان آن به حدود ۹۰ درجه سانتی گراد می رسد. فشار هوا در مزوسفر بسیار پایین است و میزان آن از یك میلی بار در ارتفاع ۵۰ كیلومتری به ۱ درصد در ۹۰ كیلومتری كاهش می یابد.
۶) مزوپوز :
منطقه فوق مزوسفر در ارتفاع ۸۰ كیلومتری به وسیله حداقل دما، و وارونگی پس از آن مشخص می شود. این منطقه انتقالی بین مزوسفر و ترموسفر را مزوپوز می گویند.
۷) ترموسفر :
فاقد مرز فوقانی معین است. اصطلاح ترموسفر به سبب دمای فوق العاده زیاد ترمودینامیك، به این لایه داده شده است كه این میزان ممكن است به ۱۵۰۰ درجه كلوین برسد جلوه سرخی شفق یكی از پدیده های ترموسفر پایینی است قسمت پایینی ترموسفر به طور عمده مركب از ازت (
...