نام فایل : بررسی سازمانهای مردم نهاد در ایران

فرمت : .ppt

تعداد صفحه/اسلاید : 41

حجم : 3 مگابایت

بنام خدا

دفتر تشکیلات و بهبود روش ها




فصل اول




مقدمه و تعاریف:
تعریف سازمان مردم‌نهاد (به اختصار: سَمَن)
سازماني با شخصيت حقوقي مستقل، غير دولتي، غير انتفاعي و غير سياسي است كه براي انجام فعاليت داوطلبانه با گرايش فرهنگي، اجتماعي، مذهبي، بشردوستانه و بر اساس قانونمندي و اساسنامه مدون، رعايت چارچوب قوانين موضوعه كشور و مفاد آيين نامه هاي اجرايي آن فعاليت مي كند.
اساساً با تأکید بر ۳ اصل داوطلبانه، غیرانتفاعی و غیرسیاسی
تشکیل و تأسیس می‌شوند.


تاریخچه:
اگرچه انجمن‌های داوطلبانه شهروندان در سراسر تاریخ وجود داشته‌اند، سازمان‌های غیردولتی اغلب به همان منوال که امروزه، بویژه در سطح بین‌الملل دیده می‌شوند، در دو قرن اخیر توسعه یافته‌اند. یکی از اولین سازمان‌های این چنینی، صلیب سرخ جهانی است که در سال ۱۸۶۳ تأسیس شد.
عبارت «سازمان‌های غیردولتی» با تأسیس سازمان ملل متحد در سال ۱۹۴۵ که مفاد آن در ماده ۷۱ از فصل ۱۰ منشور سازمان ملل آمده‌است، به وجود آمد.
اولین تعریفی که از «سازمان‌های غیردولتی بین‌المللی «هر گونه سازمان بین‌المللی که از طریق پیمان و معاهده بین‌المللی ایجاد نشده‌است».
مراحل تکامل شکل گیری سازمان‌های غیردولتی:
سه مرحله یا دوران تکامل سازمان‌های غیردولتی توسط کورتون سال ۱۹۹۰ در نوشته‌ای تحت عنوان «سه دوره شکل گیری فعالیتهای داوطلبانه» شناسایی شده‌است.
مرحله اول، نوع خاصی از سازمان مردم‌نهاد شکل می‌گیرد که بر امدادرسانی و رفاه متمرکز بود و مستقیماً به افراد ذی‌نفع خدمات امدادی ارائه می‌کرد. توزیع غذا، تأمین پناهگاه و ارائه خدمات بهداشتی نمونه‌هایی از خدمات این قبیل سازمان‌های مردم‌نهاد بود. در واقع سازمان مردم‌نهاد در این مرحله نیازهای روز افراد را تشخیص می‌دادند و به برآورده ساختن آنهامی‌پرداختند
مراحل تکامل شکل گیری سازمان‌های غیردولتی
در مرحله دوم از تکامل، سازمان‌های مردم‌نهاد از لحاظ وسعت و اندازه کوچکتر شده و به مجموعه‌های مستقل و خودکفای محلی تبدیل شدند. سازمان‌های مردم‌نهاد در این مرحله از تکامل، امکانات جوامع محلی را گسترش دادند تا بتوانند با اقدامات محلی مستقل نیازهای آنها را برآورده سازند.
مراحل تکامل شکل گیری سازمان‌های غیردولتی

کورتن مرحله سوم از تکامل و شکل گیری سازمان‌های مردم‌نهاد را توسعه نظام‌های پایدار می‌خواند. در این مرحله، سازمان‌های مردم‌نهاد می‌کوشند تغییراتی را در سیاستها و مؤسسات در سطح داخلی، ملی و بین‌المللی به وجود آورند به‌تدریج این سازمان از «سازمان مردم‌نهاد امدادرسان» به «سازمان مردم‌نهاد توسعه و آبادانی» تغییر ماهیت دادبلكه به مراتب، پيچيده تر مي شود.
اهداف:
سازمان‌های مردم‌نهاد برای رسیدن به اهداف گوناگونی فعالیت می‌کنند و معمولاً در جهت پیشبرد اهداف سیاسی یا اجتماعی اعضا در حرکت هستند.

من‌باب مثال، به بهبود وضعیت محیط زیست، تشویق گروهها و مردم به رعایت حقوق بشر، بالا بردن سطح رفاه قشرها محروم و آسیب پذیر یا مطرح ساختن یک برنامه مشترک و دسته جمعی می‌توان اشاره کرد.

تعداد این قبیل سازمان‌ها بسیار زیاد است و اهداف آنها طیف وسیعی از موقعیت‌های سیاسی و فلسفی را در بر می‌گیرد. حتی می‌توان آن را بی شک به مدارس خصوصی و سازمان‌های ورزشی نیز ربط داد.
ویژگی سازمان های مردم نهاد:
1-غير دولتي بودن((Non-Governmental:
بدين معني كه تأسيس آنها بر اساس تصميم دولتي و در چارچوب بودجه عمومي انجام نگيرد بلكه اشخاص حقيقي يا حقوقي خصوصي مؤسس آنها باشند، البته سازمانهاي مردم نهاد و مجموعه دولت داراي ارتباط و اثرات دوجانبه مي باشند.
2-غير انتفاعي بودن(Non-Benefite):
بدين معني كه دست يافتن به درآمد و سود و انجام فعاليتهاي تجاري و صنفي انتفاعي بمنظور تقسيم منافع بين اعضاء ، مؤسسان، مديران و كاركنان هدف سازمان نباشد، هرچند كه اين ويژگي، سازمان مردم نهاد را از دست يابي به درآمد براي اداره امور خود باز نمی دارد
ویژگی سازمان های مردم نهاد:
3.تمايل به استقلال:
بدين معني كه سازمان مردم نهاد سعي مي كند براي تحقق اهداف خود درچارچوب قوانين موضوعه تا حد ممكن از درجه استقلال بالايي برخوردار باشد و زير نفوذ صاحبان قدرت و يا گرايش هاي مختلف قرار نگيرد.
4.خودجوشي و نياز طبيعي:
سازمانهاي مردم نهاد بنابر نياز طبيعي ناشي از شرايط فكري، محيطي، انگيزش ها، خصوصيت ها و آرمانهاي مشترك افراد و جامعه، و به صورت داوطلبانه و خودجوش و بر اساس اصل آزادي اراده اشخاص تأسيس و اداره مي شوند.
5.غير سياسي بودن:
اهداف غير سياسي در بردارنده فعاليتي است كه مشمول ماده يك قانون احزاب نگردد.

کارکردهای سازمان های مردم نهاد:
كاركرد سازمانهاي مردم نهاد
يك سازمان مردم نهاد براي رسيدن به اهداف مورد نظر خود از شيوه ها و روشهاي متفاوتي بهره مي گيرد كه مي توان آنها را در 7 مورد دسته بندي و بررسي نمود كه عبارتند از :
1- جمع آوري ، ارزيابي و انتقال اطلاعات
يكي از كاركردهاي مؤثر و مشخص سازمانهاي مردم نهاد ، حد واسط بودن بين دولت و جامعه است كسب اطلاعات از دولت و انتقال آن به شاخه هاي پائين تر ، يعني تك تك افراد جامعه و با برعكس آن به شاخه هاي پائين تر – يعني تك تك افراد جامعه و يا برعكس آن يعني جمع آوري اطلاعات در چارچوب موضوع فعاليت و ارائه آن به دولت مي تواند بصورت يك تعامل في ما بين و از كاركردهاي اساسي يك سازمان مردم نهاد در توسعه فرهنگي و اجتماعي به شمار آيد.

کارکردهای سازمان های مردم نهاد:
2- ارائه پيشنهاد به دولت :بسياري از سازمانهاي مردم نهاد تلاش مي نمايند تا با ارائه راهكارهاي اجرائي و يا تئوريك در زمينه هاي موضوعي مختلف به دولت كمك نمايند، اين عمل ضمن اينكه مي تواند دولت را در پيشبرد اهداف و سياست هايش كمك نمايد باعث ايجاد تعامل بر پايه اعتماد بين دولت و نهادهاي غير دولتي مي گردد. به عنوان مثال سازمانهاي مردم نهاد با ارائه و انجام پروژه هاي خرد و كلان در موضوعات مختلف دولت را در رسيدن به هدف مبتني بر توسعه پايدار كمك مي نمايد.
کارکردهای سازمان های مردم نهاد:
3- اقدامات حمايتي و وكالتييكي از كاركردهاي مؤثر و رايج در سازمانهاي مردم نهاد ، انجام اقدامات حمايتي به اشكال مختلف و ارائه خدمات به فرد فرد جامعه مي باشد . اين امر با اهداف بشر دوستانه اتفاق مي افتد و سازمانهاي مردم نهاد را در شمار نهادهاي حمايتي در يك جامعه قرار مي دهد.
کارکردهای سازمان های مردم نهاد:
4 -آموزش ، پژوهش و انجام مطالعات سازمانهاي مردم نهاد در كنار نهادهايي كه رسما" به اين كار اشتغال دارند مي توانند در مقياس هايي كوچكتر به آموزش گروه هايي از جامعه بپردازند كه فرصتي براي بهره مندي از آموزشهاي رسمي جامعه ندارند و يا نوع آموزش به گونه ايست كه نهادهاي رسمي آن را تامين نمي كنند
به عنوان مثال سازمانهاي مردم نهادي كه با موضوعات خانواده يا تربيتي فعاليت مي كنند مي توانند با آموزشهاي مناسب و مورد نياز در حوزه خانواده به رشد و ارتقاء سطح بينش والدين به منظور تحكيم بنيان خانواده ها كمك نمايند
سازمانهاي مردم نهاد مي توانند با تشكيل گروه هاي كارشناسي رسمي در محيط هاي مورد نياز جامعه دست به پژوهش هاي كلي و يا موردي زده و نتايج آن را در اختيار بخش دولتي مربوط به آن قرار دهند و يا به اطلاع عمومي برسانند.
کارکردهای سازمان های مردم نهاد:
کارکردهای سازمان های مردم نهاد:
6- جمع آوري و ارائه كمك هاي حقوقي و بشردوستانه :
يكي از مسائل كه همواره جوامع انساني با آن درگير هستند معضلات اجتماعي از قبيل فقر ، مصرف مواد مخدر ، شيوع برخي بيماريها ، اشاعه فساد و بي بند و باري ، معضلات زيست محيطي ،تنش هاي اجتماعي ، فقر فرهنگي ، فاصله هاي زياد طبقاتي ، فقدان فرهنگ مناسب شهر نشيني و صدها مورد ديگرمي باشد .
اگرچه نهادها و سازمانهاي دولتي و رسمي ، به منظور غلبه بر اين معضلات همواره برنامه ها و سياست هايي را اعمال مي نمايند و بودجه هايي را سالانه مصروف اين بخش مي سازند اما نقش مشاركتي سازمانهاي مردم نهاد و تشكلهاي محلي مي توانند ، كمك مؤثري در اين راه باشند.
کارکردهای سازمان های مردم نهاد:
....