نام فایل : برهان های قضیه ی اول از ابوریحان بیرونی در کتاب استخراج الاوتار

فرمت : .ppt

تعداد صفحه/اسلاید : 30

حجم : 2 مگابایت

برهان های قضیه ی اول از ابوریحان بیرونی در کتاب استخراج الاوتار
بهار 87
ابوریحان بیرونی

ابوریحان بیرونی
ابوريحان محمدبن احمد در سوم ذیحجه 362(4سپتامبر973) در خوارزم متولد شد. بسیار خردسال بود که تحصیل علم را آغاز کرد و ابو منصور منجم وریاضیدان بزرگ خوارزمی به پرورش او همت گماشت. در سن 17 سالگی با استفاده از یک حلقه مدرج که جز نیم درجه را نشان نمی داد ارتفاع نصف النهاری (نیمروزی) خورشید را در کاث اندازه گرفت واز روی آن عرض آن شهر را بدست آورد.
ابو ریحان در 11جمادی الاول خسوفی را رصد کرد وپیش از ان با ابو الوفائ بوز جانی قرار گذاشته بود که او نیز همان خسوف را از بغداد رصد کند .وی از روی اختلاف زمانی که بدین طریق بدست می آمد توانست اختلاف طول جغرافیای دو شهر را حساب کند. وی در کتاب تحدید اندازه گیری طول یک درجه از قوس نصف النهار راشرح می دهد.در393ه.ق دو خسوف را از گرگان رصد کرد.

آثار ابوریحان بیرونی
کتب ورسالاتی که از ابو ریحان به جا مانده عبارتند از:
در آثار الباقیه(الاثارالباقیه من القرون الخالیه) روز که بارزترین واساسی ترین واحد گاهشماری است موضوع فصل اول است.بیرونی در باره مزایای مبدا های مختلف تقویم بحث می کند. طلوع یا غروب(که بر مبنای افق اند).نیمروز ونیمشب (که بر پایه نصف النهارند) ودستگاههایی را که از هر یک استفاده می کنند نام می برد. بعد انواع مختلف سال را تعریف می کند سال شمسی قمری یولیانی وایرانی ومفهوم کبیسه رادر کار می آورد ودر فصل سوم به تعریف تاریخهای مختلف وشب در آنها می پردازد.
قرت الزیجات کتاب مرجعی که استفاده کننده با کمک ان می توانست همه مسایل نجومی زمان خود را حل کند ودر ان تاکید بیشتر بر محاسبات علمی است تا مباحث نظری وبدین دلیل شبیه زیجهای اسلامی است. مباحث این کتاب شامل قواعد تقویم نگاری.طول روز.تعیین خداوند نگاراحکامی سال و ماه و روز وساعت.مکان متوسط ومکان واقعی خورشید وماه وسیارات. ساعت روز. عرض جغرافیایی محل.خسوف وکسوف. وشرایط رویت برای ماه و سیارات است.

آثار ابوریحان بیرونی
قانون(القانون المسعودی) از کتاب که در میان آثار نجومی بازمانده بیرونی از همه جامعتر است جداول عددی بسیاری راکه منجمان واحکا میان قرون وسطی برای حل مسایل متعارف خود لازم داسته اند به تفصیل شامل است اما در آن بیش از زیجهای معمولی به گزارش رصدی وروش بدست آوردن روابط توجه شده است . کتاب به یازده مقاله وهر مقاله به ابواب وفصولی تقسیم شده است.
ممرها0کتاب الصیدنت فی طب) بیرونی حقیقت را فقط در نوشته ها وگفته ها نمی جست بلکه میل شدیدی به تحقیق مستقیم در پدیدههای طبیعی داشت واین کار را در سخت ترین شرایط انجام می داد. واین میل او با قریحه ای در ساختن آلات وابزار وتمایل به دقت در مشاهدات همراه بود. به دلیل علاقه ای که به دقت داشت ونیز چون می ترسید که در جریان محاسبات دقت لازم را از دست بدهد ونتایج حاصل از رصد را به نتایج حاصل از محاسبات ترجیح می داد.
التفهیم(التفهیم لاوایل صناعت التنجیم)کتابی است در سی در علم احکام نجوم که بیش از نیم آن به مقدمات موضوع اصلی اختصاص دارد. کتاب هم به فارسی مو جود است وهم به عربی که ظاهرا هر دو صورت ان را ابو ریحان خود فراهم کرده است ودر مجموع پنج فصل دارد.

آثار ابوریحان بیرونی
اسطرلاب(کتاب فی استجاب الوجوه الممکنت فی صفحت الاسطرلاب )
الجماهر(الجماهر فی معرفت الجواهر)
سدس(حکایت الالت المسمات السدس الفخر)
تحدید(تحدید نهایات الاماکن لتصحیح مسافات المساکن
چگالیها (مقالت فی النسب التی بین الفلزات والجواهر فی الحجم)
سایه ها(افراد المقال فی امر الظلال)
وتر ها (استخراج الاوتار فی الدایرت)
پانجلی
ماللهند

D
B
A
C
E

AB>BC کمانی است که ABCاولأ کمان
است ABC وسط کمان D ثانیأ نقطه
عمود است ABبرDEثالثأ

فرض
حکم :
AE=EB+BC


B
C
A
D
H

E
Z



جدا کردهDB را مساوی با کمان DHروی دایره کمان
را رسم میکنیم HA
جدا می کنیمEB را مساوی با EZ پاره خط EAسپس روی
را رسم میکنیم DZ,DA
داریم :
DB=DZ
استBC برابر کمان HAکمان
HDA+DAB=DBA
پس
HDA+DAB=DZB
زاویه خارجی مثلث
AZD

....