نام فایل : تنش شوری

فرمت : .ppt

تعداد صفحه/اسلاید : 31

حجم : 3 مگابایت

بنام خدا
تنش شوری
Salinity
Salt stress
Water salinity
Soil salinity
Saline Agriculture
وجود املاح محلول اضافی در آب یا در محلول خاک را شوری می گویند. مهمترین عامل شوری کلرور سدیم است. شوری را با اندازه گیری هدایت الکتریکی عصاره اشباع خاک اندازه گیری می کنند و با ECe نمایش داده می شود ، به طور سنتی ، در خاک هایی که ECe بیشتر ازdSm-1 4 ( دسی سیمنز بر متر ) داشته باشد شور و کمتر از dSm-1 4 را غیر شور می نامند . خاک نرمال دارای ECe کمتر از 1dS/m است .

Salt Stress

R.K.Singh
Plant Breeding Course, April 06


What are the salt-affected soils ?
طبقه بندي كيفي آب آبياري (آيرز و وسكوت 1985)


شوری اولیه: شوری ناشی از عوامل طبیعی مانند وجود لایه های نمک در خاک بر اثر فرآیند های زمین شناسی، انتقال نمک بر اثر وزش باد، خشک شدن دریاها و ...
شوری ثانویه: بر اثر فعالیت های انسان ایجاد می شود مانند آبیاری با آب شور، عدم مدیریت سیستم های آبیاری، ....

بر آورد دقیقی از میزان اراضی و آب های شور ایران در دسترس نیست ولی گفته می شود 15% اراضی ایران تحت تاثیر شوری هستند. بر این اساس بیش از 24 میلیون هکتار اراضی شور در کشور وجود دارد.
بیش از 50% اراضی فاریاب نیز در معرض تنش شوری هستند.


گیاهان را از نظر مقاومت به شوری به سه دسته تقسیم می شود
1- گلیکوفیت ها (برنج سیب زمینی لوبیاو...)
2- مزوفیت ها (گندم، جو، پنبه، چغندر قند)
3- هالوفیت ها (آتریپلکس، و بسیاری از گیاهان کویری)
هالوفیتها: لغت هالوفیت از نظر لغوی یعنی گیاه شور دوست ؛ اما این لغت برای گیاهانی به کار می رود که بتوانند با وجود غلظت بالای نمک های سدیم رشد کنند به علت اینکه در میان هالوفیتها ، دامنه مقاومت زیادی مشاهده شده است آنها را به دو گروه تقسیم کرده اند به نامهای بسیار هالوفیت و نسبتاً هالوفیت .




شوری سه اثر مهم بر محیط رشد گیاه می گذارد:
منفی نمودن پتانسیل محیط رشد گیاه
سمیت یونی ناشی از یونهای سدیم و کلر.
بر هم خوردن تعادل بین عناصر غذایی و اختلال در جذب آن ها




واکنش های گیاهان زراعی به شوری:
. عمده ترین اثر تنش شوری بر گیاهان جلوگیری از رشد می باشد. بر اساس تحقیقات انجام شده, کاهش رشد که بخش عمده آن نتیجه ممانعت از بزرگ شدن وتقسیم سلولی است, تحت تاثیر فرایندهای متعددی مانند عدم تعادل یونی , تغییر در وضعیت آب گیاه , اختلال در جذب عناصر , کاهش کارایی فتوسنتز واختلال در جذب , احیاء و متابولیسم ازت وپروتئین می باشد .
گیاهانی که تحت تاثیر شوری قرار گرفته اند به صورت کوتاه قد ، دارای برگ های سبز تیره و در بعضی موارد کلفت تر و بیشتر گوشتالود و آبدار دیده می شوند . ؛ بنابراین ، ویژگی های گیاهان زراعی که در زمین های شور رشد می کنند وجود گیاهان ضعیف بنیه و قد کوتاه است .

جوانه زدن:
شوری ، جوانه زدن اکثر بذور محصولات زراعی را هم کاهش می دهد و هم به تاخیر می اندازد . شوری پائین ، جوانه زدن را تاخیر می اندازد ؛ اما شوری بالا درصد جوانه زدن را نیزکاهش می دهد.
تقلیل جوانه زنی تحت شرایط شور می تواند به افزایش پتانسیل اسمزی خاک نسبت داده شود که جذب آب بذر را کاهش می دهد که این منجر به استرس آبی بذر می شود

بطور كلي هنگامي عملكرد گياهان زراعي تحت تاثير قرار مي گيرد كه ميزان شوري به يك حد آستانه (Threshold level) برسد.
اين آستانه در گياهان زراعي مختلف متفاوت است، اما كاهش عملكرد به ميزان زيادي به پتانسيل آب خاك و در درجه دوم به تاثيرات يون ها بستگي دارد.

مقاومت به شوري در بسياري از گياهان زراعي از رابطه زیر قابل محاسبه است:

Equation 1: Yr = 100-b(ECe-a)




Most crop plants are susceptible to salinity even when ECe is 3.0 dS m1





Crop Salinity Tolerance
Crop Salinity Tolerance
Crop Salinity Tolerance
....