thinktank c34d5 - word (..docx) - عمران -

قسمتی از متن :

‏بسم الله الرحمان الرحيم

‏فرش‏ دستباف ايران ورنگهاي گياهي

‏دربارة قالي و نقش قالي

‏در وصف قالي ايران ديگران كتابها نوشته اند، حتي بعضي از هنرشناسان قاليهاي خوش بافت و خوش نقشه ايران را شاهكار صنعت و هنر شمرده اند و آنها را با نقاشيهاي ايتاليائي در عهد رنسانس برابر دانسته اند. حتي شنيده‌ام كه گروهي قالي ايراني را مانند يك قطعه موسيقي سمفونيك داراي هم آهنگي ، تناسب و تنوع و خلاصه مجموعه متناسبي از جزئيات زيبا شمرده اند . اما خود ما شايد از بس قالي و قاليچه ديده ايم ديگر چشمانمان عادت كرده است و حتي بي آنكه متوجه زيبائي آنها شويم بر آنها پا مي نهيم و مي گذريم . درحاليكه قاليهاي ايران از دير زماني زينت بخش موزه هاي بزرگ دنيا قرار گرفته است و هم اكنون مي توان شكارهاي جاويدي از هنرمندان شكيبا و صبور ايراني در موزهاي «متروپوليتن» در نيويورك، «ارميتاژ» در لنينگراد، «ويكتوريا و آلبرت» در لندن ، «قيصر فردريك» در برلن ، «لوور» در پاريس و موزه «صنايع و هنرها» در وين تماشا كرد. اكنون بايد علت زيبايي قالي ايران چيست و چه عامل يا عواملي باعث مي شود كه ما يك قطعه خوش ساخت و بافت قالي را شاهكار صنعت مي ناميم؟

‏در هر قطعه قالي كه ارزش هنري دارد چند عامل دست بدست مي دهند و وحدت و هم آهنگي ميان اين عوامل باعث زيبايي هر قالي مي شود. اين عوامل عبارتند از:

‏1ـ رنگ آميزي و هم آهنگي قالي. 2ـ نقشه و نظم موزون نقشها. 3ـ زمينه و بافت.

‏براي بوجود آوردن يك قطعه شاهكار قالي ، قالي‌بافان بزرگ قدم به قدم پيش مي روند. ابتدا به سراغ پشم برويم. مهمترين و اصلي ترين عامل قالي ، پشم گوسفند يا كرك گردن يا زير شكم بز است كه قاليهاي ظريف از آن بافته مي‌شود. البته براي تار و پود قالي نخ بكار برده مي شود، شك نيست كه پشم چيده شده گوسفندان زنده براي اين منظور ارجح است. زيرا قالي‌بافان عقيده دارند كه پشم گوسفند زنده داراي جلا و سرشار از رنگ زنده است و به همين دليل هميشه در موقع رنگ كردن پشم ، پشم چيده شده را به رنگهاي باز و خاصه قرمز اختصاص مي دهند درحاليكه پشم گوسفند ذبح شده براي رنگهاي مرده از قبيل سورمه اي مورد استفاده قرار مي گيرد . البته اگر گوسفندان در چراگاههاي پرآب و علف چرا كنند و از گياهان معطر كوهپايه و كوهستان تغذيه كنند پشم آنها گرانبهاتر خواهد بود. چنانكه پشم گوسفنداني كه در چراگاههاي دامنه الوند و يا در فراهان اراك مانند ساروق چرا مي كنند و از گياهان معطري مثل شيرين بيان و افسنتين و بابونه تغذيه مي نمايند پشمشان داراي تموج خاصي مي شود. و قاليهايي كه با اين قبيل پشمها بافته مي شود داراي تموج و تلالؤ خاصي خواهد شد ، و هر چه ساليان بر آنها بگذرد اين نوع قاليها گرانبهاتر خواهد گرديد.

‏بعد از تهيه پشم، مرحله شستن و تميز كردن آن پيش مي آيد. قالي‌بافان قديم، اين امر را بسان يك امر مقدس تلقي مي‌كردند و عقيده داشتند كه بايد پشم و كرك را در آب چشمه صاف و شيرين و سر بشويند . معمولاً براي پاك شدن پشم‌ها چوبك يا برگ درخت زال زالك بكار مي برند . البته غير از پشم گاهي از ابريشم و گلابتون زرين و سيمين هم براي تهيه قالي استفاده مي شود مخصوصاً در قديم كه قاليهاي ابريشمين ايران شهرت جهاني داشته است.

‏در قسمت رنگ آميزي اولاً بايد دانست كه قاليبافهاي ايراني معمولاً رنگهاي نباتي و طبيعي بكار مي برند نه رنگهاي مصنوعي و شيميايي . دليل اين ترجيح هم واضح است زيرا جلا و ثبات رنگهاي نباتي بيشتر از رنگهاي شيميايي است. درست است كه اكنون صنعت رنگ شيميايي ، به نهايت درجه كمال خود رسيده است و راست است كه رنگهاي شيميايي از نظر تنوع بي حد و حساب بر رنگهاي نباتي ترجيح دارد و حتي شايد ثبات و دوام رنگهاي شيميايي هم اخيراً از ثبات رنگهاي نباتي در گذشته باشد و به علاوه صحيح است كه بكار بردن رنگ شيميايي هم آسانتر و هم سريعتر است تا جوشانيدن نباتات و برگ درختها و گلها و ريشه‌ها و پوست ميوه و بدست آوردن رنگ آنها. اما اين يك سنت ديرين است كه قاليبافها به آساني از دست نخواهند داد. و نبايد هم از دست بدهند زيرا هم لمعان و هم درخشندگي و اصالت و هارموني و گرماي رنگ نباتي بر رنگ شيميايي و مصنوعي ترجيح دارد. به علاوه گذشت زمان رنگهاي طبيعي را پخته تر و كاملتر مي سازد چنانكه قالي ايران هر چه بماند و كهنه تر شود، هر چند هم كه رنگ پريده تر گردد باز عتيقه تر و گرانبهاتر است. اما در اينكه استادان قالي بافي هارموني و هم آهنگي رنگها را از همان قدم اول رعايت مي كنند، جاي گفتگويي نيست. اگر گذارتان به كارگاه قالي بافي افتاده باشد ، ديده ايد كه گلوله هاي پشم هاي رنگين با هم آهنگي خاصي بر پيشاني چهارچوب وصل شده اند . و اين رنگها چنان باهم جور شده اند كه گويي نقاشي، تكه رنگهاي متناسب را بر تخته شستي خود گذاشته است.

‏اما رنگهاي نباتي از نباتات و پوست ميوه هاي زير بدست مي آيد:

‏رنگ قهوه اي ـ از پوست گردو، پوست انار و مازو.

‏رنگ زرد روشن سير ـ از برگ مو، اسپرگ، توت خولان.

‏رنگ آبي و سورمه اي ـ از نيل بنگالي.

‏رنگ قرمز و لاكي ـ تقريباً مهمترين رنگ قالي ايران رنگ قرمز لاكي است كه از نباتات مختلف مي توان آن را بدست آورد. تهيه رنگ قرمز و لاكي از روناس(1) و يا قرمز دانه معمول تر است تا از نباتات ديگر . ضمناً سايه هاي مختلف قرمز با كم و زياد كردن روناس بدست مي آورند . از حشرات كوچكي هم كه در كناره دريا يافت مي شود و شباهت بساس دارد دانه‌هائي مي گيرند كه بعد از خشك كردن آنها رنگ لاكي تهيه مي شود. آقاي هينريش ياكوبي(Heinrich-iacoby‏) در كتاب «چگونه قالي شرقي ر‏ا بشناسيم»‏ نوشته است كه «در هندوستان رنگ لاكي را از يكنوع انگوم مي گيرند. به اين ترتيب كه حشره اي كه زير پوست درخت انجير هندي زندگي مي كند لعابي از خود ترشح مي كند كه آن لعاب به صورت انگوم بر درخت مي چسبد و از همين لعاب است كه لاك مي سازند و رنگ لاكي را هم مي گيرند. در هندوستان اين رنگ را قرمز كچنيل يا لاك گويند. غالباً در ايران هم براي زمينه لاكي قاليهايشان از همين رنگ استفاده مي كنند.» و در همين كتاب در جاي ديگر مي نويسد: «در تركيه از حشره‌اي شبيه بساس ، رنگ قرمز مي گيرند و آن را قرمز ارمني مي‌گويند»(2).

‏رنگ سبز ـ از تركيب اسپرگ و نيل بنگالي .

‏رنگ سياه ـ از دانه‌ها و برگ بوته خاردار كه در قزوين و اراك آن را ورك مي گويند (خرنوب ـ نبطي) و مازو و بقم (براي سياه مايل به سبز).

‏گل لاله طراحي شده

‏گل زنبق

‏گل لاله

‏گل نرگس

‏طرح انار

‏شكوفه سيب

‏گل ميمون

‏گل خشخاش

‏براي بدست آوردن سايه هاي مختلف هر رنگي ، رنگ اصلي را به اصطلاح قالي بافان آب رنگ ديگر مي دهند، چنانكه مثلاً اگر بخواهند زرد طلائي را بصورت زرد متمايل به نارنجي در آوند ابتدا از اسپرگ و بعد از آب روناس استفاده مي كنند. ضمناً مي توان از رنگ طبيعي پشم گوسفندان هم استفاده كرد به شرطي كه يكدست و رنگين باشد چنانكه مي توان پشم سفيد، كرم، قهوه اي و يا سياه طبيعي را بكار برد. اما براي اطمينان خاطر و ضمناً جلاي بيشتر بهتر است كه به هر صورت پشم را رنگ كرد.

دانلود,تحقیق,thinktank,c34d5,دانلود

تصاویری از چند صفحه نخست فایل :

توجه فرمایید بدلیل تهیه ی تصویر با نرم افزار های خارجی متن نمایش داده شده در تصاویر ممکن است دارای اشکالاتی در نمایش برخی حروف باشد که در فایل اصلی بدون مشکل است