نام فایل : تحصيل و آموزش براي برآوردن اهداف مشخصي صورت مي

فرمت : .doc

تعداد صفحه/اسلاید : 15

حجم : 6 مگابایت

تحصيل و آموزش براي برآوردن اهداف مشخصي صورت مي‌پذيرد. اهداف تحصيلي و آموزشي زماني تحقق مي‌يابد كه ابزارهاي آن به درستي پيش‌بيني شده باشند و به درستي به كار گرفته شوند. ارزشيابي ابزاري مناسب و اثربخش براي فعليت بخشيدن به اهداف آموزشي تلقي مي‌شود كه با به كارگيري ‌آن مي‌توان ميزان كارآيي برنامه‌ها و تحقق اهداف را سنجيد و بر اساس آن برنامه را تقويت يا ترميم نمود و يا احياناً تغيير داد. اما ارزشيابي چيست؟ چه جايگاهي دارد؟ تقسيمات آن كدام است؟ با چه موانعي رو به رو است؟ و چگونه مي‌توان مدلي از ارزشيابي را ارائه نمود كه كارآمد و مؤثر باشد و بتواند برآورنده اهداف آموزشي و برآوردكننده ميزان پيشرفت باشد؟
درباره مفهوم ارزشيابي اتفاق رأي وجود ندارد، چنانكه در بسياري از مقولات علوم انساني اين عدم اتفاق، پديده‌اي است كه به پيچيده شدن مباحث و دشواريابي آن يا مجادلات دامنه‌دار وكم‌فايده دامن زده است. در هر صورت برخي از تعاريف عرضه شده را كه مشهورترند برمي‌شمريم: اما قبلاً گفتن اين نكته ضرورت دارد كه برخي از تعاريف ارايه شده، ارزشيابي به معناي عام را بيان مي‌دارد (تعاريف1و2) و برخي ديگر به صورت ضمني يا صريح، ارزشيابي تحصيلي را مورد توجه قرار مي‌دهد (تعاريف3و4). اما تعاريف ارائه شده
:
1.
در كلي‌ترين سطح، ارزشيابي را به "سنجش شايستگي"1 تعريف كرده‌اند
.
اما اين تعريف كمك زيادي در فهم دقيق معناي ارزشيابي به دست نمي‌دهد؛ زيرا دريافت و تعيين معناي دقيق دو واژه سنجش و شايستگي به فهم خواننده واگذار شده است
.
2.
بر اساس تعريف ديگر "فرآيند استفاده از اندازه‌گيري در تصميم‌سازي را ارزشيابي"2 گويند؛ يعني ارزشيابي بر دو پايه استوار است؛ اندازه‌گيري و تصميم‌سازي، در واقع زماني فرآيند آموزشي به انجام مي‌رسد كه از يك سو مبتني بر داده‌ها و مشاهدات قابل اندازه‌گيري باشد و از سوي ديگر تصميم‌ آموزشي بر آن مبتني گردد
.
3.
ارزشيابي عبارت است از "فرآيند تعيين ميزان تغييرات در رفتارهايي كه واقعاً صورت گرفته است" اين تعريف بر دو مسأله اساسي تأكيد دارد
.
اول آنكه ارزشيابي بايد رفتارهاي فراگير را اندازه‌گيري نمايد؛ زيرا ايجاد تغيير در رفتارها مقصود هدف‌هاي آموزشي است
.
ديگر آنكه ارزشيابي بايد بيش از يكبار صورت گيرد؛ زيرا تغيير رفتارها در طول زمان ميسر است و براي اندازه‌گيري آن به ارزشيابي مستمر نياز است.3
4.
ارزشيابي پيشرفت تحصيلي عبارت است از: "فرآيندي منظم براي تعيين و تشخيص ميزان پيشرفت يادگيرندگان در رسيدن به هدف‌هاي آموزشي
".
منظور از فرآيند منظم آن است كه ارزشيابي بايد طبق برنامه و روال منظم انجام گيرد از اين رو مشاهدات بي‌نظم و ترتيب از رفتار فراگيران را نمي‌توان ارزشيابي ناميد
.
مقصود از گنجاندن "هدف‌هاي آموزشي" در تعريف، آن است كه در ارزشيابي، هدف‌هاي ‌آموزشي حتماً بايد از پيش تعيين شده باشند و ارزشيابي بر آن هدف‌ها مبتني گردد.4
به نظر مي‌رسد كه تعريف اخير معطوف به ارزشيابي تحصيلي و كاربردي است! زيرا اولاً با آوردن قيد منظم، فرآيند ارزشيابي قاعده‌مند، قانون‌پذير و منضبط نشان داده شده است و ثانياً با يادآوري هدف‌هاي آموزشي مشخص شده است كه ارزشيابي بايد پيگير ميزان پيشرفت هدف‌يابي باشد كه در آموزش گنجانده شده است و امر آموزش براي تحقق آن هدف‌ها صورت مي‌پذيرد
.
ضرورت ارزشيابي
آموزش بدون ارزشيابي و بازخورد، ‌امري عقيم و ناكامياب است. معلمي كه به جايگاه ارزشيابي، اعتقادي ندارد درس را براي آموختن فراگيران ارائه و بيان نمي‌كند، بلكه چون وظيفه‌اي بردوش او نهاده شده است، آن را انجام مي‌دهد و به پيامدهاي آن چندان نمي‌انديشد. اما ارزشيابي، جانمايه و مركز هرگونه تصميم‌گيري آموزشي است؛5 يعني اطمينان از معنادار بودن يادگيري6 و برانگيختن فراگيران و انجام درست تدريس جز با ارزشيابي امكان‌پذير نخواهد بود: از اين رو تايلر معتقد است ارزشيابي مؤثرترين وسيله يادگيري است.7
برخي ضرورت ارزشيابي را از منظر ديگري مورد توجه قرار داده‌اند
:
الف- ارزشيابي براي استادان ضرورت دارد، زيرا استادان در برنامه‌ريزي تدريس و تصميم‌گيري در جريان فعاليت‌هاي آموزشي به داشتن اطلاعات فراوان در زمينه آمادگي و پيشرفت تحصيلي فراگيران نيازمندند و ارزشيابي مي‌تواند چنين اطلاعاتي را در اختيار آنان قرار دهد.8
...