نام فایل : فراورده های خونی

فرمت : .ppt

تعداد صفحه/اسلاید : 31

حجم : 3 مگابایت

بنام خدا
خون کامل :

یک واحد خون کامل دارای حجم تقریبی 500 میلی لیتر خون و 70 میلی لیتر ماده ضد انعقاد / نگهدارنده است . هماتوکریت یک واحد خون کامل به طور متوسط 36 – 44 است . خون کامل باید در یخچال دارای کنترل وتنظیم در دمای 1 – 6 درجه نگهداری شود . مدت زمان ذخیره خون کامل بوسیله بازیابی و سرعت افزایش شمارش گلبول های قرمز ، 24 ساعت پس از تزریق تعیین می شود که باید به طور متوسط 75 درصد یا بیشتر باشد . به همین دلیل ، مدت نگهداری خون کامل به ماده نگهدارنده موجود در کیسه خونگیری بستگی دارد ( مدت نگهداری خون در کیسه های حاوی سیترات – فسفات – دکستروز ( CPD ) 21 روز و در کیسه های حاوی آدنین – CPD ( CPDA – 1 ) 35 روز می باشد .
موارد کاربرد :
خون کامل هم برای افزایش ظرفیت حمل اکسیژن و هم برای افزایش حجم خون تجویز می گردد . مورد مصرف اولیه آن برای درمان بیمارانی است که خونریزی فعال داشته و بیش از 25 % از کل حجم خونشان را از دست داده اند .در چنین بیمارانی احتمال ایجاد شوک هموراژیک وجود دارد . به همین علت در بعضی از مراکز درمانی ، برای بیماران دارای خونریزی ماسیو ( کسانی که نیاز به تزریق بیش از 10 واحد گلبول قرمز در مدت زمانی کمتر از 24 ساعت دارند ) اعتقاد به تزریق خون کامل دارند . اگر پلاکت یا گرانولوسیت مورد احتیاج باشد ، باید اجزای سلولی مناسب تجویز شود و برای جایگزینی فاکتورهای انعقادی از پلاسمای تازه منجمد استفاده شود . خون کاملی که کمتر از 7 روز از نگهداری آن گذشته باشد ، برای جلوگیری از افزایش پتاسیم در تعویض خون نوزادان سود بخش می باشد .
موارد مصرف خون کامل تازه محدود می باشد ( یعنی خونی که در کمتر از 48 ساعت پیش جمع آوری شده ) خون کامل تازه بخصوص برای نوزادانی که تحت عمل جراحی پیچیده قلبی قرار می گیرند کاربرد دارد .
میزان و نحوه تجویز :

یک واحد خون کامل در یک فرد بالغ ، میزان هموگلوبین را حدود 1gr/dl و یا هماتوکریت را حدود 3 – 4 % افزایش می دهد .در کودکان تزریق خون کامل به میزان 8 ml/kg منتج به افزایش تقریبی همو گلوبین به میزان 1 gr/dl خواهد شد . خون کامل باید از طریق فیلتر خونی که قطر منافذ آن 150 – 280 میکرون است ( فیلتر استاندارد ) ، تزریق شود . سرعت تزریق بستگی به وضعیت بالینی بیمار دارد لیکن در شرایط معمولی و غیر اورژانس باید حداکثر طی 4 ساعت تزریق گردد. در تعویض خون نوزادان برای جلوگیری از افزایش پتاسیم باید از خون کاملی استفاده گردد که طول عمر آن ( shelf life ) کمتر از 7 روز باشد .
گلبول های قرمز خون :
گلبول های قرمز متراکم خون پس از جداسازی 250 – 200 میلی لیتر پلاسما از خون کامل ، تهیه می شود. همچنین می توان گلبول های قرمز متراکم را با روش آفرزیس جمع آوری کرد. در دمای 1 – 6 درجه سانتی گراد و در یکی از محلول های مختلف ضد انعقاد / نگهدارنده ، نگهداری می شود. این محلول حاوی مقادیر و انواع مختلفی از عوامل نگهدارنده (مثل بافر ، دکستروز ، آدنین و مانیتول ) هستند. بنابراین گلبول های قرمز متراکم ، هماتوکریت و طول عمر متفاوتی دارند. گلبول های قرمزی که در محلول های افزودنی ( Additive Solution ) نگهداری می شوند ، دارای هماتوکریت 52 – 60 درصد و قابلیت نگهداری به مدت 42 روز می باشند ، در حالی که گلبول های قرمزی که در CPDA-1 نگهداری می شوند ، هماتوکریت 80 – 70 % داشته و می توانند به مدت 35 روز نگهداری شوند .
گلبول های قرمزی که درمحلول CPD نگهداری می شوند ، هماتوکریتی مشابه با گلبول های قرمز نگهداری شده در CPDA-1 دارند ولی مدت نگهداری آن 21 روز است گلبول های قرمز متراکم به عنوان منبعی از پلاکت ها و گرانولوسیت های دارای عملکرد ، نمی باشند گلبول های قرمز متراکم و خون کامل ظرفیت حمل اکسیژن مشابهی دارند زیرا تعداد گلبول های قرمز در هر دو یکسان است .
موارد کاربرد :
گلبول های قرمز خون برای درمان کم خونی در بیمارانی که حجم خون طبیعی داشته و فقط نیاز به افزایش ظرفیت حمل اکسیژن و توده گلبول قرمز دارند تجویز می شود میزان درخواست خون تزریق شده برای هر بیمار باید براساس وضعیت بالینی بیمار باشد نه رسیدن به هماتوکریت یا هموگلوبینی که از پیش تعیین شده است گلبول های قرمز متراکم برای بیمارانی که نیازی به افزایش حجم خون نداشته و یا نمی تواند افزایش حجم خون را تحمل کنند مثل بیماران کم خون با نارسایی قلبی نسبت به خون کامل ارجحیت دارد .
میزان و نحوه تجویز :
در یک فرد بالغ با حجم خون طبیعی یک واحد گلبول قرمز هموگلوبین را در حدود gr/dl1 و هماتوکریت را حدود 3 ٪ افزایش خواهد داد تزریق گلبول قرمز به میزان ml/kg 10- 8 در کودکان باعث افزایش هموگلوبین در حدود gr/dl 2 و هماتوکریت حدود 6 ٪ خواهد شد گلبول های قرمز باید از طریق فیلتر استاندارد 280 - 150 میکرون تزریق شوند هماتوکریت بالاتر گلبول های قرمز حاوی CPD یاCPDA-1 باعث افزایش غلظت شده و سبب کاهش سرعت تزریق می شود برای کاهش غلظت خون میتوان 50 - 100میلی لیتر محلول ایزوتونیک نرمال سالین 0.9٪ را برای رقیق کردن گلبول های قرمز حاوی CPDیا CPDA-1به کار برد اما در انجام این عمل باید تعادل حجم خون مورد نظر قرار گیرد چرا که خطر افزایش حجم خون را به همراه دارد هیچ محلولی به جز نرمال سالین ایزوتونیک و هیچ دارویی نباید به گلبول های قرمز افزوده شود .
گلبول های قرمز شسته شده :
گلبول های قرمز توسط نرمال سالین استریل و با استفاده از ماشین های مخصوصی شسته می شوند گلبول های قرمز شسته شده در نرمال سالین استریل معمولا با هماتوکریت 70 – 80٪ درصد و حجم تقریبی ml 180 معلق می شوند شستشو با سالین حدود 98 ٪ از پلاسما را حذف کرده و مقدار کمی از پلاسما باقی می ماند تعداد لکوسیت ها را کاهش و پلاکت ها و بقایای سلولی را حذف می کند شستشو با سالین در هر زمانی از عمر مفید یک واحد خون می تواند انجام شود ولی به دلیل اینکه شستشو معمولا در یک سیستم باز صورت می گیرد گلبول های قرمز حاصله فقط به مدت 24 ساعت در دمای 6-1 درجه قابل نگهداری است .
موارد کاربرد :
تجویز گلبول های قرمز شسته شده در افراد بالغ به منظور جلوگیری از واکنش های راجعه وشدید آلرژیک انجام می گیرد و همچنین در تزریق خون نوزادان یا تزریق خون داخل رحمی نیز استفاده می شود.گلبول های قرمز شسته شده برای بیماران نیازمند به تزریق گلبول قرمز که پتاسیم بالا دارند نیز مصرف می شود .
میزان و نحوه تجویز :
تمامی واحدها باید از طریق فیلتر تزریق خون که قطر منافذ آن 280 – 150 میکرون است تجویز شود . چون هر واحد گلبول قرمز شسته شده ، دارای میزان کمتری توده گلبول قرمز نسبت به یک واحد گلبول قرمز متراکم است ، بیمارانی که به صورت مزمن تحت تزریق گلبول قرمز شسته قرار می گیرند ، برای رسیدن به هماتوکریت مطلوب نیاز به تزریق واحدهای بیشتری دارند .
گلبول قرمز منجمد : گلبول قرمز دی گلیسرولیز
گلبول های قرمز منجمد با اضافه کردن گلیسرول ( یک عامل محافظت کننده از سرما ) به خونی که معمولا کمتر از 6 روز از اهدا آن نگذشته باشد ، تهیه می شوند . سپس این واحد در برودت 65 – 200 درجه سانتی گراد ( بسته به غلظت ماده محافظت کننده از سرما ) برای مدت زمان حداکثر 10 سال منجمد می شود . وقتی که واحد مذکور ذوب می شود ، بوسیله مجموعه ای از محلول های سالین – گلوکز شسته می شود تا گلیسرول آن حذف شود . سپس این واحد با سالین استریل مخلوط و ترکیب شده و دارای هماتوکریت 70 – 80 درصد می شود . زمان نگهداری محصول فوق در دمای 1- 6 درجه سانتی گراد ، در صورت تهیه در سیستم باز ، بیشتر از 24 ساعت نمی باشد . زمانی که شست وشو در یک سیستم بسته انجام گیرد ، واحد فوق در دمای 1 - 6 درجه سانتی گراد به مدت 14 روز قابل نگهداری است .
موارد کاربرد :
این روش برای نگهداری طولانی مدت واحدهای گلبول قرمز دارای فنوتیپ کمیاب و گلبول های قرمز اتولوگ مفید می باشد. در گذشته گلبول های قرمز منجمد دی گلیسرولیزه به عنوان منبعی از خون کم لکوسیت مصرف می شد زیرا این واحدها حاوی مقادیر کمتر از 10 درصد لکوسیت می باشند .
میزان و نحوه تجویز :
تمامی واحدها باید از طریق فیلتر تزریق خونی با منافذ دارای قطر 150 – 280 میکرون تجویز شود . گلبول های قرمز دی گلیسرولیزه به دلیل از دست رفتن گلبول قرمز در طی مراحل شستشو ، توده کمتر از گلبول های قرمز را تامین می کنند . بنابراین بیمارانی که تحت تزریق با این واحدها قرار می گیرند، برای رسیدن به هماتوکریت مناسب ، نیازمند تزریق واحدهای بیشتری هستند.
پلاکت :
پلاکت ها از طریق سانتریفوژ کردن واحدهای منفرد خون کامل ، تهیه می شوند . پلاکت ها باید حاوی حداقل º¹ 10×5/5 پلاکت در میزان کافی پلاسما ( معمولا 50 – 70 میلی لیتر ) به منظور حفظ PH بیشتر از 2/6 در طول دوره نگهداری باشند . پلاکت های که در بانک خون به مدت 5 روز در دمای 20 – 24 درجه سانتی گراد با تکان مداوم و ملایم نگهداری می شوند ، پس از تزریق ، تقریبا افزایش شمارش پلاکتی و بقاء طبیعی دارند . پلاکت ها اغلب در زمان مصرف مخلوط ( Pooled ) می شوند ، که در این صورت پلاکت ها باید در عرض 4 ساعت پس از مخلوط شدن تزریق گردند .
موارد کاربرد :
تجویز پلاکت برای درمان خونریزی ناشی از ترومبوسیتوپنی ( شمارش پلاکت معمولا زیر µl/50000 ) یا برای بیمارانی که عملکرد پلاکتی غیر طبیعی دارند ( ارثی یا اکتسابی ) ، مورد استفاده واقع می شود . کنسانتره های پلاکتی در طول جراحی یا قبل از جراحی های وسیع و تهاجمی در بیماران دارای شمارش پلاکتی کمتر از µl /50000 نیز مورد استفاده قرار می گیرد . تجویز پلاکت به منظور پیشگیری ، برای آن دسته از بیمارانی که شمارش پلاکتی کمتر از µl / 10000 – 5000 دارند که از هیپوپلازی مغز استخوان به دلیل شیمی درمانی ، تومور وسیع یا آپلازی اولیه ناشی می شود ، توصیه می گردد .
....